Mszyce w zbożach. Rozpoznawanie, progi szkodliwości i skuteczna strategia ochrony plantacji
Mszyce w zbożach należą do szkodników, których nie warto lekceważyć. Niewielki owad potrafi wygenerować realne straty ekonomiczne, szczególnie wtedy, gdy wysoka presja pojawia się w newralgicznych fazach rozwoju roślin.
Problem nie dotyczy wyłącznie wysysania soków roślinnych. Z punktu widzenia agronomii równie istotna jest rola mszyc jako wektorów wirusów, przede wszystkim wirusa żółtej karłowatości jęczmienia BYDV.
Dlatego skuteczna ochrona zbóż wymaga dziś czegoś więcej niż reakcji po zauważeniu pierwszych kolonii.
Jakie mszyce najczęściej występują w zbożach?
W uprawach zbóż największe znaczenie gospodarcze mają przede wszystkim trzy gatunki.
Mszyca czeremchowo-zbożowa (Rhopalosiphum padi)Jeden z najczęściej spotykanych gatunków. Chętnie zasiedla liście i młode części roślin. Ma duże znaczenie jako wektor BYDV.
Mszyca zbożowa (Sitobion avenae)
Występuje na liściach, źdźbłach oraz kłosach. Przy wysokiej presji może wpływać na pogorszenie nalewania ziarna i obniżenie jakości plonu.
Mszyca różano-trawowa (Metopolophium dirhodum)
Najczęściej zasiedla liście. Szczególnie dobrze rozwija się w warunkach sprzyjających szybkiemu namnażaniu populacji.
W praktyce polowej pojedyncze osobniki rzadko są problemem. Znaczenie ma tempo namnażania kolonii i moment pojawienia się presji.
Dlaczego mszyce są groźne dla zbóż?
Szkodliwość mszyc można rozpatrywać na dwóch poziomach.
Szkodliwość bezpośrednia
Mszyce posiadają aparat gębowy kłująco-ssący. Nakłuwają tkanki rośliny i pobierają soki komórkowe bogate w związki odżywcze.
Skutkiem żerowania mogą być:
- ograniczenie wigoru roślin,
- osłabienie fotosyntezy,
- mniejsza aktywność metaboliczna,
- pogorszenie kondycji liścia,
- słabsze nalewanie ziarna.
Przy dużej liczebności kolonii roślina przeznacza energię na reakcję stresową zamiast na budowanie plonu.
Szkodliwość pośrednia. BYDV
To właśnie tutaj znajduje się największe zagrożenie.
Mszyce mogą przenosić wirus żółtej karłowatości jęczmienia BYDV. Infekcje prowadzą między innymi do:
- zahamowania wzrostu,
- żółknięcia lub czerwienienia liści,
- osłabienia krzewienia,
- redukcji MTZ,
- obniżenia potencjału plonowania.
Największe ryzyko dotyczy wczesnych infekcji młodych roślin.
Progi szkodliwości. Kiedy warto wykonać zabieg?
Decyzja o zabiegu nie powinna opierać się na intuicji ani na kalendarzu.
Podstawą jest monitoring plantacji i ocena realnej presji szkodnika.
W praktyce ochrony zbóż jednym z ważnych punktów odniesienia pozostaje próg ekonomicznej szkodliwości wynoszący około:
5 mszyc średnio na 1 kłos
w okresie od pełni kłoszenia do początku dojrzałości mlecznej.
Równie ważna jest obserwacja dynamiki nalotów i liczebności kolonii.
Szczególną uwagę warto zwrócić na:
- młode plantacje,
- fazę strzelania w źdźbło i kłoszenia,
- plantacje o wysokim potencjale plonowania,
- pola z dużym udziałem zbóż w zmianowaniu,
- obecność samosiewów i tzw. zielonego mostu.
Monitoring zamiast działania „na wszelki wypadek”
Skuteczna ochrona przed mszycami zaczyna się wcześniej niż przy wyjeździe opryskiwacza w pole.
Regularna lustracja pozwala szybciej wychwycić wzrost presji i podjąć decyzję w optymalnym terminie.
Podczas oceny plantacji warto sprawdzać:
- dolne i środkowe partie łanu,
- liście i młode przyrosty,
- obecność kolonii i form uskrzydlonych,
- rozmieszczenie szkodników na polu.
W praktyce nie każde pole i nie każdy sezon wyglądają tak samo. Znaczenie mają lokalne warunki pogodowe, termin siewu, historia stanowiska oraz przebieg nalotów.
Skuteczna strategia ochrony to więcej niż szybki efekt
W nowoczesnej ochronie zbóż coraz większe znaczenie ma podejście technologiczne.
- Inazuma 130 WG odpowiada za szybkie działanie interwencyjne wtedy, gdy trzeba skutecznie ograniczyć presję mszyc.
Ale skuteczna technologia nie kończy się na samym ograniczeniu populacji szkodnika.
Coraz większe znaczenie ma także środowisko funkcjonowania rośliny, kondycja liścia oraz stabilność plantacji po presji agrofagów.
- W tym podejściu swoje miejsce znajduje AGROSONIC FYTONIC.
Produkt wspomaga odbudowę naturalnej mikroflory liścia, wspiera kondycję rośliny oraz pomaga ograniczać warunki sprzyjające aktywności szkodników.
Z perspektywy agronomicznej oznacza to spojrzenie szersze niż pojedynczy zabieg interwencyjny.
Nie chodzi wyłącznie o szybkie ograniczenie presji.
Chodzi także o wsparcie funkcjonowania liścia i technologii ochrony w trakcie sezonu.
Jak ograniczać ryzyko mszyc w zbożach?
Skuteczna strategia powinna łączyć kilka elementów:
- monitoring plantacji,
- terminowe reagowanie na wzrost presji,
- ograniczanie źródeł zielonego mostu,
- racjonalny dobór technologii ochrony,
- wspieranie dobrej kondycji roślin.
Bo skuteczna ochrona zbóż zaczyna się od decyzji agronomicznych, a nie od samego zabiegu.
Zobacz również nasze produkty pro
Środki ochrony roślin należy stosować z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia i przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.
Źródła: